INHOUDSOPGAVE
- Algemeen
- Instellen Bewaartermijnen
- Rapportage
- Opschonen op basis van de einddatum van het laatste traject
Algemeen
Waarom bewaartermijnen?
Een belangrijk onderdeel van de AVG is het basisprincipe dat je gegevens over personen alleen verwerkt indien het in overeenstemming is met het (overeengekomen of gecommuniceerde) doel. Tevens is het de bedoeling dat je de gegevens ook niet langer bewaart dan noodzakelijk voor datzelfde doel.
In de Xpert Suite kunnen bewaartermijnen ingericht worden, zodat er voor de eigen dienstverlening in detail en geautomatiseerd een proces loopt voor opschoning van dossiers.
Bewaartermijnen worden gebruikt, zodat de richtlijnen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) aangehouden kunnen worden voor het bewaren van dossiers en dossierinhoud.
Vanuit de Xpert Suite zullen hier geen standaard-termijnen op worden ingesteld. Wel zal de Xpert Suite bij onwaarschijnlijk lange of korte periodes een waarschuwing tonen. Redenen om niet een vaste periode in te stellen:
- De verantwoordelijke bepaalt wijze van verwerking en periode van bewaring volgens de AVG. De Verwerker (dat is Otherside at Work) ondersteunt hier alleen in. Als we vaste periodes zouden hanteren, dan nemen we een deel van de verantwoordelijkheid van de verwerking over, en dat is niet gewenst voor een heldere rolverdeling.
- De bewaartermijnen zijn erg dynamisch en afhankelijk van de situatie van een gebruiker.
- Ook het onterecht verwijderen van gegevens is een schending van iemands privacy, omdat personen ook recht hebben op een juiste verwerking van zijn of haar gegevens. Bij een verwijdering kan door het onterecht ontbreken van informatie een verkeerd advies of besluit worden genomen.
Een belangrijke opmerking bij het opschonen is nog de volgende:
- In het kader van de bescherming van data worden er meerdere back-ups gemaakt van een Xpert Suite-database (er is 1 database per klant van Otherside at Work);
- Hou er rekening mee dat gegevens echt verwijderd worden van de database. Wees dus oplettend met het instellen van bewaartermijnen en het accorderen van de te verwijderen gegevens;
- Het terughalen van bestanden uit een back-up is een tijdrovende en kostbare zaak. Ga dan ook bewust om met het verwijderen van gegevens bij gebruik van deze bewaartermijnen module.
Otherside at Work heeft beoordeeld dat deze termijn een goede afweging is tussen de privacy-rechten van een persoon en de informatiebeveiligingsregels (en ook het privacyrecht op juistheid) om datacorruptie tegen te gaan. De AVG en de AP hebben hier helaas nog geen duidelijke richtlijnen over vrijgegeven. Op basis van jurisprudentie en vrijgegeven richtlijnen zal Otherside at Work wellicht de backup-periode in de toekomst aanpassen. Maar hier wordt je vooraf van op de hoogte gesteld.
Samenvatting
Bewaartermijnen kunnen in de basis op 3 niveaus worden ingesteld:
- Een medewerker is uit dienst en de bewaartermijn van de afgesloten trajecten is verstreken. De NAW gegevens kunnen opgeschoond worden. Oftewel, de medewerker wordt ontdaan van alle (in)directe persoonsgegevens. Alleen de technische ID's blijven nog bestaan.
- AP richtlijn hiervoor is 24 maanden.
- AP richtlijn hiervoor is 24 maanden.
- Een medewerker is in dienst, maar de bewaartermijn van de trajecten is verstreken. De documenten binnen dit traject kunnen in 2 categorieën opgeschoond worden en kennen beiden een andere bewaartermijn: medische documenten en niet medische documenten.
De niet-medische documenten kunnen, mits ingesteld, na het verstrijken van de ingestelde termijn verplaatst worden naar het medisch dossier. Zo zijn deze documenten nog wel inzichtelijk voor gebruikers met medische rechten, maar niet meer voor gebruikers zonder medische rechten.
De wettelijke termijn voor medische documenten is sinds januari 2020 verhoogd van 15 jaar naar 20 jaar. Voor niet-medische documenten raadt OSAW een bewaartermijn van 5 jaar aan. - Er zijn uitzonderingen mogelijk, die ingesteld kunnen worden door een traject een specifiek kenmerk mee te geven. Voorbeelden van bestaande kenmerken zijn: Gevaarlijke stoffen, Lopende rechtszaak en Uitgesloten van opschoning.
Lees in deze instructie meer over Trajectkenmerken.- Bij bijvoorbeeld een lopend arbeidsconflict of geschil wordt de bewaartermijn verlengd tot het einde van de beroepstermijn. Dit betekent dat 3 maanden na de uitspraak van het beroep, oftewel 3 maanden na de uitspraak van de rechtszaak, de bewaartermijn eindigt.
- Alleen gebruikers met specifiek toegekende autorisaties kunnen deze trajectenkenmerken toekennen.
Wil je gebruik maken van onderstaande functionaliteit? Neem dan contact op met de Xpert Desk. Vanwege de impact van het opschonen van data, wordt deze functionaliteit initieel beschikbaar gesteld op een acceptatie-omgeving. Indien je daar de resultaten hebt gecontroleerd, kan deze mogelijkheid tevens direct op productie ingeschakeld worden.
Instellen Bewaartermijnen
Voorafgaand onderstaand stappenplan moet eerst de module Bewaartermijnen actief worden in de Xpert Suite omgeving. Neem voor meer informatie hierover contact op met de Customer Succes Manager of met de Xpert Desk.
Let op: gebruik realistische getallen om het aantal maanden in te stellen voor de bewaartermijnen. Getallen zoals 99999 maanden zullen er voor zorgen dat het systeem geen correcte lijst kan genereren. Dit zal zorgen voor een foutmelding bij het weergeven van een te accorderen lijst.
Stap 1. Instellingenscherm (TAB: algemeen)
Bewaartermijnen instellen kun je vinden in het beheer onder Dienstverlening -> Dienstverlening -> Bewaartermijnen. Voor bewaartermijnen geldt dat deze met het volgende scherm zijn in te stellen:

Om de instellingen te begrijpen zijn een paar zaken over de werking van de opschoning van belang:
- Er zijn in de basis 2 opschoningsniveaus:
- Van een werknemersdossier die uit dienst is én waarvan alle bewaartermijnen verlopen zijn worden de NAW-gegevens verwijderd.
Dit zorgt ervoor dat statistieken en rapportages nog gewoon kunnen worden gemaakt, maar dat alleen niet meer bekend is welke natuurlijke personen de cijfers over gaan. - Van een specifiek traject waarvoor de bewaartermijn is verlopen, wordt de inhoud opgeschoond
- Van een werknemersdossier die uit dienst is én waarvan alle bewaartermijnen verlopen zijn worden de NAW-gegevens verwijderd.
- Binnen deze opschoning zijn er 2 dossierniveaus: medisch en niet-medisch. Deze kennen aparte bewaartermijnen, maar in veel gevallen is het zo dat het niet-medische dossier ook relevante gegevens bevat voor het medisch dossier.
Hiermee kunnen de volgende zaken worden ingesteld:
1a) Uit-dienstdossiers:
Een algemene uiterste bewaartermijn van NAW-gegevens voor medewerkers. De termijn die je opgeeft is tot welk aantal maanden na uitdiensttreding je de NAW-gegevens van een dossier in ieder geval wilt bewaren. Opschoning vindt ook na verlopen van die termijn wel pas plaats als ook het laatste aanwezige traject een verlopen bewaartermijn heeft. Zo lang een traject nog een actieve bewaartermijn kent, zullen de NAW-gegevens blijven staan. Denk hier bijvoorbeeld aan het instellen van een termijn van 24 maanden na uitdiensttreding (cf richtlijnen AP), maar indien er een WGA traject loopt, dan wordt gedurende het lopen van dat traject niks gedaan met de NAW-gegevens. De NAW-gegevens worden volledig opgeschoond; de medewerker wordt ontdaan van alle (in)directe persoonsgegevens. Alleen technische ID’s blijven bestaan.
1b) Actieve dossiers
- Een algemene bewaartermijn voor medische en niet-medische dossiergegevens (spreekuur documenten, documenten vanuit taken, uploaddocumenten, notities, etc.).
- Hierbij kan tevens worden aangegeven of voor documenten moet gelden dat die bij het verlopen van de niet-medische bewaartermijn (maar het nog actief zijn van de bewaartermijn van medische dossiers) moeten worden overgezet naar het medische dossier. Gebruikers met toegang tot dit medische dossier kunnen dan de gegevens blijven raadplegen, terwijl niet-medische gebruikers een ‘leeg’ dossier aantreffen.

Stap 2. Instellingenscherm (TAB uitzonderingen)
Via de tab ‘Uitzonderingen’ kan er op specifieke protocolvariaties een uitzondering op de algemene bewaartermijnen worden ingesteld.

Hiermee kan dus netjes per soort dienstverlening (en daarmee soort verzamelde gegevens) worden vastgelegd hoe lang dit bewaard mag worden.

Stap 3. Bewaartermijnen op trajectkenmerken
Het is via de tab ‘Algemeen’ ook mogelijk om afwijkende bewaartermijnen voor bijzondere trajecten vast te leggen. Bijvoorbeeld wanneer een medewerker in aanraking is gekomen met ‘gevaarlijke stoffen’ of wanneer er een rechtszaak loopt. Een geautoriseerde gebruiker kan een kenmerk ‘gevaarlijke stoffen’ koppelen aan het traject, waarbij de algemene bewaartermijn wordt overruled door de bewaartermijn op het trajectkenmerk.

Op dit moment zijn er drie standaard trajectkenmerken voor gedefinieerd waaraan een bewaartermijn gekoppeld kan worden (zie ook instructie Trajectkenmerken):
- Lopende rechtszaak
- Gevaarlijke stoffen
- Uitgesloten van opschoning
Met deze instelmogelijkheden is het volledig mogelijk om met zekerheid te voldoen aan de eisen die de AVG stelt aan een privacy-bestendige verzameling van persoonsgegevens. Je kunt in detail vastleggen hoe lang welk gegeven moet worden bewaard en welke uitzonderingen mogen worden toegepast. En ook bij deze uitzonderingen wordt netjes een nieuwe uiterste bewaartermijn bewaakt. Hiermee zijn risico’s op het gebied van bewaartermijnen goed onder controle.
LET OP:
- Bij het inrichten is het van belang om een default waarde (aantal maanden) in te stellen voor het kenmerk ‘Uitgesloten van opschoning’;
- Trajectkenmerken kunnen enkel aan een traject gekoppeld worden door geautoriseerde gebruikers (zie instructie Trajectkenmerken);
- Ook bij deze afwijkende termijnen geldt: de termijn wordt geteld na afronding van het traject.
DE BEHEERDER
- Autoriseert betreffende gebruikers die trajectkenmerken met een bewaartermijn mogen koppelen aan een traject.
- Kiest voor: ‘Gebruik trajectkenmerken om bijzondere bewaartermijnen in te richten die de standaard termijn opschort’
- Klikt op ‘Trajectkenmerk toevoegen’.
- Stelt een bewaartermijn in voor zowel ‘niet-medische’ als ‘medische’ dossieronderdelen van een traject met dit kenmerk.
LET OP: bepaal zorgvuldig welke gebruikers deze beheerrechten moeten krijgen. Het kan immers zo zijn dat door het verwijderen van een kenmerk de bewaartermijn ineens veel korter wordt en bij de volgende ronden een dossier geschoond zal worden.
Het instellen van deze autorisatie kan op rol-niveau, gebruikersgroep niveau of per individuele gebruiker (dit laatste is in verband met beheerbaarheid niet aan te raden). Zzie instructie Trajectkenmerken.
Instellingen

Wanneer er vastgelegde afwijkende termijnen zijn, dan kunnen deze aangepast of verwijderd worden.

Let op: Hierbij geldt wel dat dit direct effect kan hebben op de eerstvolgende opschoningsronde. Wanneer de lange bewaartermijn van ‘Gevaarlijke stoffen’ wordt verwijderd, dan zal de volgende maand-opschoning voor alle trajecten met dat kenmerk, niet meer de langere periode gelden, en de standaard ingestelde periode weer worden gehanteerd. Het kan dan zijn dat de bewaartermijn ‘al lang’ verlopen is en er dus direct opgeschoond wordt.
DE GEBRUIKER
Alleen gebruikers met de autorisatie voor het beheren van trajectkenmerken hebben deze mogelijkheid (en kunnen inzien welke kenmerken er zijn ingesteld).
- Het vastleggen van afwijkende bewaartermijnen kan door op het scherm voor bewaartermijnen onderaan het vinkje ‘gebruik trajectkenmerken om bijzondere bewaartermijnen in te richten’ aan te zetten.
- Selecteert betreffende kenmerk(en).
Zie de instructie Trajectkenmerken voor het toewijzen van kenmerken aan een traject.
Stap 4. Bewaartermijnen automatische opschoning
Vanwege de gevoeligheid en impact van data-opschoning is het accorderingsproces ingericht met batches. Een batch vormt een vaste momentopname van de dossiers of trajecten die op dat moment voldoen aan de ingestelde bewaartermijnen. Hierdoor blijft tijdens de controle altijd duidelijk welke records zijn beoordeeld en welke uiteindelijk worden opgeschoond.
Data-opschoning
Data-opschoning wordt uitgevoerd op twee niveaus:
- Werknemergegevens (NAW-gegevens)
- Trajectgegevens (dossierinhoud)
Voor beide typen opschoning geldt dezelfde batch-werkwijze.
Een batch aanmaken
Ga naar Beheer > Dienstverlening > Bewaartermijnen en kies vervolgens één van de volgende opties:
- Accorderen werknemeropschoning
- Accorderen trajectopschoning
Klik op Batch aanmaken om alle records die op dat moment voldoen aan de ingestelde bewaartermijnen in een nieuwe batch op te nemen. Het systeem toont vooraf hoeveel records aan de batch worden toegevoegd. Wanneer er geen records beschikbaar zijn, is dit duidelijk zichtbaar en is de knop Batch aanmaken niet beschikbaar.

Batch controleren
Na het aanmaken van de batch kan de beheerder de opgenomen dossiers en trajecten controleren voordat deze worden opgeschoond. Gedurende deze controle blijft de batch een vaste lijst van records. Nieuwe dossiers of trajecten die later aan de bewaartermijn voldoen, worden niet automatisch aan een bestaande batch toegevoegd. Deze worden meegenomen in een volgende batch.
Batch accorderen
Wanneer de controle is afgerond, kan de beheerder kiezen voor 'Batch accorderen'.
De records in de batch worden vervolgens verwerkt volgens de ingestelde bewaartermijnen en opschoningsregels.
Batch annuleren
Wanneer tijdens de controle blijkt dat de batch niet verwerkt mag worden, kan gekozen worden voor 'Batch annuleren'.
De batch wordt dan verwijderd. De onderliggende records blijven bestaan en kunnen later opnieuw worden opgenomen in een nieuwe batch.

Automatische wijzigingen in een batch
Tijdens de levensduur van een batch kan het voorkomen dat een dossier niet langer voldoet aan de voorwaarden voor opschoning. Bijvoorbeeld doordat:
- persoonsgegevens zijn aangepast;
- bewaartermijninstellingen zijn gewijzigd;
- een trajectkenmerk met afwijkende bewaartermijn is toegevoegd.
In deze situaties verwijdert Xpert Suite de betreffende records automatisch uit de batch. Wanneer dit gebeurt, verschijnt bovenaan het scherm een melding waarin wordt aangegeven dat de inhoud van de batch is gewijzigd. Hierdoor blijft inzichtelijk welke records uiteindelijk daadwerkelijk voor opschoning in aanmerking komen.

Belangrijke aandachtspunten
- Controleer nieuwe bewaartermijninstellingen altijd eerst op een test- of acceptatieomgeving.
- Gebruik realistische bewaartermijnen.
- Houd rekening met de impact van opschoning op persoonsgegevens.
- Nieuwe records worden pas meegenomen nadat een nieuwe batch is aangemaakt.
- Records die niet langer aan de voorwaarden voldoen, worden automatisch uit een bestaande batch verwijderd
Rapportage
Na het configureren van de bewaartermijn kan met behulp van een standaard rapportage inzichtelijk worden gemaakt welke batches er klaar staan om opgeschoond te kunnen worden.
De rapportage heet: 'Schoning_Nav_Bewaartermijnen'.
De rapportage geeft aan om welke batch het gaat (batchid), of er akkoord is gegeven en op welke datum (datum akkoord & datum opgeschoond) en de details van de opschoning kunnen inzichtelijk worden gemaakt (hierbij worden alleen de technische IDs (traject, werknemer) en naam van het geschoonde soort traject getoond).
De details worden inzichtelijk gemaakt door op het getal onder 'Aantal items' te klikken. Het is handig om dit overzicht te openen in Excel, zo kan je op trajectID zoeken om te controleren of een traject geschoond is.
Bij een werknemerschoning wordt vanwege de privacy-regels alleen een werknemerID getoond. Met behulp van Otherside kan zolang er nog een recente backup zonder geschoonde gegevens is opgezocht worden welke werknemer die schoning betrof. Maar zodra de laatste backup is verwijderd, is dit niet meer mogelijk. Voor de bewaartermijnen van backups: zie je SLA.
De rapportage kan alleen worden benaderd als er een kubus beschikbaar is voor de omgeving waarop de bewaartermijnen staan ingesteld en is alleen te benaderen als de gebruiker superbeheerder rechten heeft of autorisatie “Mag beheerder rapporten zien zonder werknemerautorisatie”. De rapportage is vindbaar onder de map 'Logging rapportages.
Zie hieronder het voorbeeld.

Overige rapportages
Van een werknemersdossier dat uit dienst is én waarvan alle bewaartermijnen zijn verlopen, worden de NAW-gegevens verwijderd. Hierdoor kunnen statistieken en rapportages nog steeds worden opgesteld, maar is niet langer te herleiden over welke natuurlijke personen de cijfers gaan.
Opschonen op basis van de einddatum van het laatste traject
In sommige situaties worden medewerkers in Xpert Suite geregistreerd zonder dat er sprake is van een daadwerkelijk dienstverband. Dit komt bijvoorbeeld voor bij intermediairs of organisaties die uitsluitend trajecten registreren. In deze situaties wordt vaak geen uitdienstdatum vastgelegd, waardoor de reguliere opschoning van NAW-gegevens niet kan worden gestart.
Om deze situaties te ondersteunen, kan gebruik worden gemaakt van de functionaliteit**'NAW-gegevens schonen op basis van einddatum laatste traject'**. Met deze instelling start de bewaartermijn niet op basis van een uitdienstdatum, maar op basis van het laatst afgesloten traject van de medewerker.
Beschikbaarheid
Deze functionaliteit is alleen beschikbaar wanneer de plugin:
RetentionPeriods.EmployeeRetentionByDossier
is geactiveerd in de omgeving. Contacteer Otherside om deze te activeren.
Werking
Wanneer deze optie is geselecteerd:
- start de bewaartermijn voor NAW-gegevens op basis van de einddatum van het laatste afgesloten traject;
- gebruikt Xpert Suite de startdatum van het dienstverband wanneer geen traject beschikbaar is;
- worden medewerkers automatisch uit dienst gemeld wanneer een opschoning plaatsvindt op basis van een afgesloten traject.
Belangrijk aandachtspunt
Deze instelling wijzigt uitsluitend het startmoment van de bewaartermijn voor de NAW-gegevens. De bestaande afhankelijkheid tussen dossierinhoud en persoonsgegevens blijft ongewijzigd.
Dat betekent dat:
- eerst de bewaartermijn van de dossierinhoud moet zijn verstreken en de dossierinhoud moet zijn opgeschoond;
- pas daarna de opschoning van de NAW-gegevens kan plaatsvinden.
Een afgesloten traject leidt dus niet direct tot het verwijderen van persoonsgegevens zodra de ingestelde termijn is verstreken. Xpert Suite controleert altijd eerst of de bewaartermijnen van de onderliggende dossierinhoud zijn afgerond.
Wanneer gebruik je deze instelling?
Deze instelling is vooral geschikt voor organisaties waarbij:
- medewerkers worden geregistreerd zonder formeel dienstverband;
- trajecten het belangrijkste uitgangspunt vormen voor de bewaartermijnen;
- geen betrouwbare uitdienstdatum beschikbaar is voor alle geregistreerde personen.
Hierdoor kan persoonsinformatie alsnog automatisch worden opgeschoond zodra alle relevante dienstverlening is afgerond en de ingestelde bewaartermijnen zijn verstreken.